Kriz Dönemi Şirketlerin ve İş Adamlarının Beklentileri Üzerine Değerlendirmeler

Günümüzde finans sektöründe ortaya çıkan çalkantının, farklı sektörlerde ve iş dünyasındaki etkileri her bakımdan şirketler üzerinde görülmektedir. Özellikle piyasada yaşanan likidite krizi ve bunu izleyen talep daralmasının şirketler üzerinde önemli etkilerinin olacağı konusunda tahminler yapılmaktaydı. Piyasadaki gelişmeler de bu konudaki tahminleri şu an doğrulamaktadır. Bu çerçevede özellikle iş adamlarının bu konu ile ilgili algılamalarını değerlendiren sonuçlara aşağıda kısaca yer verilmektedir.

Çalışmada değerlendirmeye katılan iş adamları faaliyetlerini; mobilya, banka, inşaat, gıda, turizm, sigorta, tarım, yem sektörlerde yapmaktadırlar.

Araştırmaya katılan şirketlerin %38’i on elamanın altında işgücüne sahiptir. Yaklaşık olarak %45’i ise ondan fazla, elliden az elaman çalıştırmaktadır. Geriye kalan %15’i ise 51’den fazla elaman çalıştırmaktadır. Araştırmada örnekleminin bu çerçevede genel olarak küçük ve mikro düzeydeki işletmelerden oluşmaktadır.


 
Araştırmaya katılan iş adamlarının özellikle şirketlerinin başarısız olmasında vurguladıkları temel alanları yukarıda görmekteyiz. Bugünkü koşulları yukarıda vurgulanan faktörler ışığında ele aldığımızda hemen hemen bütün başarısızlık koşullarının ekonomik ortamda mevcut olduğunu görmekteyiz. Ancak özellikle müşteri, finansman, verimsiz stratejik iş birimleri ve şirket ortakları konusunda daha dikkatli olunması gerektiğine ilişkin vurgulamalar daha fazladır.

Günümüzde şirketlerin başarısızlık riski ile karşı karşıya bırakan faktörlerin başında piyasanın daralması, finans ve ekonomik koşullar gelmektedir.


 
Araştırmaya katılan iş adamlarının önemli bir bölümünün yaklaşık olarak %70 oranında ekonomik gelişmelerin daha kötü olacağına yönelik bir algılamaya sahiptirler. Bu durumda özellikle ulusal iş adamlarının ve esnafın gelecek konusunda çok fazla iyimser olmadıkları söylenebilir. 


 
Araştırmaya katılan iş adamlarının temel olarak kriz ortamında işlerinin olumsuz etkileneceğine yönelik algılamalarının olduğu belirgin bir şekilde ağ üzerinde görülmektedir.  Buradan şu sonucu çıkarmak mümkündür, önümüzdeki süreçte özellikle piyasalarda işletmelerin yeni gelişmelere bağlı olarak küçülme ve yeniden yapılanma yolunu seçeceklerdir.

Kriz Döneminde İş Adamlarının Genel Olarak Yaklaşımları
Aşağıda Tablo’da şirketlerin kriz ortamında uygulamaları gereken 11 farklı stratejinin neler olduğunu görmekteyiz. Normal dönemlerde bazı stratejiler şirketlerin gündemini çok fazla işgal etmezken bugün iş adamlarının ayakta kalmak için çok yönlü olarak her alandaki fırsattan yararlanama yoluna gitmeye çalışmaktadırlar. 


 
Sonuç olarak, iş dünyası ve şirketler zaman zaman darboğazdan geçmektedir. Bugünkü darboğaz küresel bir nitelik göstermektedir. Bütün sistemler bu gelişmelerden etkilenmektedir. Önemli olan bu süreci en az kayıpla atlatacak politikaları geliştirebilmektedir. Burada işadamlarının en önemli kaynağı yaratıcılıktır. Bu sürecide en az kayıpla atlatmalarının yolu yüksek oranda yaratıcılık yeteneği olan ekipler ile çalışmaktır.  Birçok sorunu insan kendi elleri ile yaratırken, diğer taraftan da bunlara çözüm getirebilme yeteneğini kullanarak inovatif çözüm ortaya koyma çabası içindedir.

Prof. Dr. Murat Kasımoğlu